Mijn Dag van de leraar 2012

 

Het door mij gedachte champagneontbijt verzorgd door mijn leerlingen was er in werkelijkheid niet. Ik snap het wel: naast die ene dag naar school ook nog een (bijna) volle baan, dan is je leraar niet het eerste waar je aan denkt, vooral niet als je hem pas twee lesdagen hebt meegemaakt. Dan maar naar school getogen om iets op te snuiven van de feestelijke sfeer. De rode loper lag uit, maar ja, die ligt elke dag uit. Verder geen versiering of wat dan ook die duidde op de speciale betekenis van 5 oktober. Dan maar gewoon aan het werk. Rond koffietijd naar de automaat voor een bekertje en bij terugkomst bij toeval op een leerling gestuit die met een serveerwagen gebak rondreed. Niet dat het ergens aangekondigd was, maar het gebak was speciaal voor de feestelijke gelegenheid! En het was lekker. Af en toe de mail gecheckt of er misschien een hartelijk woord was van de o zo betrokken afdelingsmanager. Of van de college-directeur. Of van de voorzitter van het college van bestuur. Helaas. Ik weet dat je voor dankbaarheid niet het onderwijs in moet gaan, een les die ik vrij vroeg leerde. Maar op de dag dat je belangrijkste productiemiddel in het zonnetje gezet moet worden verstek laten gaan getuigt van, ja van wat eigenlijk. Ha! Halverwege de middag de elektronische nieuwsbrief! Het belangrijkste nieuws van 5 oktober was dat er storingen waren op de schermen voor NarrowCasting. Naast een mededeling over een prijsvraag, was dat het nieuws van de dag. Weer buiten gekomen viel mijn oog op de slogan waarmee onze school zich manifesteert: Beleef je toekomst NU! En ik dacht bij mijzelf: als wat ik nu net beleefd heb een blauwdruk is van mijn toekomst, dan ziet die er leeg en harteloos uit. En ik nam mij voor mijn leerlingen een ander soort toekomst dit jaar te laten beleven. Leverde de dag van de leraar 2012 toch nog wat op.

 

Kenniscarrousel in Woerden

Gisteravond waren we te gast bij Station to Station voor alweer de derde kenniscarrousel van Lente in het onderwijs. Doel van de bijeenkomsten is om kennis te delen en ervaringen uit te wisselen over het gebruik van ict in het onderwijs. Wat ik tot nu toe gezien en gehoord heb, speelt zich allemaal af in het gebied van de didactiek. Dat betekent dus dat je als toehoorder in een paar sessies een enorme uitbreiding van je didactisch repertoire krijgt aangereikt, inclusief ervaringen en mensen die je op weg willen helpen. Het programma bestond uit drie presentaties en het was de bedoeling dat we ook iets met de Samsung Galaxy tab 10.1 zouden gaan doen. De verbinding die het apparaat met het touchscreen maakt, schijnt het op dit moment uniek te maken. Door de uitlopende presentaties en geanimeerde gesprekken is het er jammer genoeg niet van gekomen.

Ik mocht zelf als eerste optreden. Het onderwerp was het gebruik van beeld en geluid in mijn onderwijs. Als onderdeel van de voorbereiding van de praktijklessen zet ik instructiefilms klaar in de elo. Dat scheelt me veel tijd die ik niet aan plenaire demonstraties hoef te besteden, maar kan gebruiken voor individuele ondersteuning. De filmpjes zijn ook beschikbaar tijdens de praktijkles middels qr-codes. Daarnaast gebruik ik beeld en geluid als reflectiemiddel: terugkijken op een les, waar ik opnames van maak, en terugkijken op een toets, waar foto’s de leerlingen ondersteunen om een verslag te schrijven.

@fransdroog was nummer twee. Vanaf zijn Symbaloo pagina bood hij ons de mogelijkheid te kiezen uit een aantal toepassingen die hij gebruikt in de klas. We begonnen met Socrative, een tool om snel meningen te peilen of toetsjes uit te voeren. Deels vergelijkbaar met de Mentimeter. Technische problemen verhinderden dat we veel te zien kregen van Lore en Edmondo, tools die Frans gebruikt of aan het uitproberen is. Op Twitter heb ik al een aantal vragen voorbij zien flitsen. Door tijdgebrek kwam Flip the class niet aan bod. Hij had nog wel een zeer wijze raad voor de goegemeente: gewoon doen!

@michelboer sloot de avond af. Zijn onderwerp was TPACK, een eenvoudig model dat duidelijk maakt waar het gebruik van technologie als didactisch hulpmiddel in je onderwijs gepositioneerd is. Het bijbehorende spel is een krachtig middel om ook aan notoire tegenstanders van het gebruik van ict in het onderwijs duidelijk te maken dat je met hele eenvoudige middelen al veel variatie aan kan brengen. We werden door Michel gedwongen om als T(echnology), P(edagogy, wat wij de didactiek noemen), of C(ontent) op zoek te gaan naar de ontbrekende twee en gedrieën een toepassing te bedenken. Het is een mooie creatieve vorm om in korte tijd veel toepassingen te genereren die heel bruikbaar zijn in een school.

De enige dissonant was de techniek. Het is jammer dat als je bij een organisatie te gast bent die De toekomst voor Onderwijs en ICT in het logo heeft staan, mijn presentatie eerst verbouwd moet worden voordat deze fatsoenlijk afgespeeld kan worden. En dan heb ik het maar niet over de kleine storingen die naast mij ook Frans parten speelden. En als je weet wat de samenstelling van het publiek is, dan zorg je ervoor dat de mededeling op de pilaar over het wifi-netwerk realiteit is. Ik heb de hele avond op tablet en telefoon geen verbinding kunnen maken.

Ondanks dit minpuntje was het een hele gezellige en boeiende avond, gastvrije ontvangst, natuurlijk met veel te weinig mensen gepraat maar wel twittercontacten een keer in het echt gezien!

Maar het mooiste moest toen nog komen, de kers op de carrouseltaart. De drie presentatoren kregen de felbegeerde badge van onderwijziger. En het recht om deze digitaal te dragen.

 

Uit de school geklapt 15

Vorige week ging er een persbericht uit waarin gemeld werd dat de site edubloggers.nl in de lucht is. Het leek mij een mooi moment om de edubloggers onder de aandacht van mijn collega’s te brengen. Een berichtje naar ons ministerie van zenden gestuurd met de motivatie dat de site een rijke bron aan kennis en opvattingen over (mbo-)onderwijs is. Het antwoord van de Specialist Interne Communicatie (sic!) luidde dat het persbericht niet geplaatst kon worden, omdat ons roc ‘er geen expliciete rol in speelt’. Het grote navelstaren, het duurt maar voort …

Een nieuwe onderwijsboreling …

De boom die onderwijs heet heeft er weer een nieuwe tak bij. De Lerarenraad. De boom kent al vele takken die zich met (deel)belangenbehartiging bezighouden.
Vakbonden, de Onderwijscoöperatie, het Lerarenregister en voor de volledigheid moet ik hier ook de onderwijslobby van de PVV vermelden, BON. Voor de specifieke doelgroep mbo-leraren is de BVMBO in het leven geroepen. Hoe groot/klein/invloedrijk deze laatste is? Ik weet het niet.
Ook hebben we nog wat organisaties en verzamelingen van enthousiastelingen die zich bezighouden met verbetering van het onderwijs en de professionalisering van leraren. TheCrowd: richt zich op de rol van de leraar in het onderwijs; ik weet niet hoe het er mee staat met deze club, maar ze zijn op weg naar betaald lidmaatschap. Flip de klas is een beweging die zich bezighoudt met manieren van aanbieden van leerstof. Lente in het onderwijs organiseert kenniscarrousels door het land, maar moet haar bestaansrecht ook nog bewijzen. Bestaat Edushock nog? En dan hebben we nog de Leraren met lef. Die hebben met geld van de overheid een feestje mogen vieren en een betaalde, plagiërende en censurerende secretaris aangesteld. Van het resterende subsidiegeld hebben ze een pil van Drion gekocht, maar hebben het lef niet hem door te slikken. Om Jules Deelder te parafraseren: kort gebrand en snel uitgedoofd. Zie de datum van de laatste berichten op website en twitteraccount.
Een ongeorganiseerde club die wel sinds kort een gezicht heeft gekregen is de verzameling van edubloggers. Het gemeenschappelijke is kennis delen en meningen verkondigen door en voor mensen die betrokken zijn bij onderwijs.

En nu hebben we dan de Lerarenraad. Deze moet gaan functioneren als een adviesorgaan, maar dan samengesteld uit leraren po en vo. Uitgangspunt is dat er met leraren gepraat moet worden en niet over. PO-raad, vo-raad, mbo-raad en hbo-raad zijn werkgeversorganisaties die te weinig benul hebben van de rol en het belang van de leraar in het onderwijs in de ogen van de Lerarenraad.

Op 14 april heb ik een vergelijkbare blogpostgeschreven. Ik heb toen de vraag gesteld bij welke club ik mij als docent aan moet sluiten of mij verwant mee voelen. Bij de uitsluiters sluit ik mij per definitie niet aan, ik geloof er niet in en vanuit de leerling gezien is het waanzin. Wat overblijft zijn de clubs die zich richten op het directe werk in de klas, maakt niet uit waar. Die draag ik een warm hart toe.

Nazomeren in de kenniscarrousel van Woerden

Voor de zomervakantie schreef ik over de dynamische kenniscarrousel die in een futuristisch eLab in Breda gehouden werd. Het vervolg werd ook aangekondigd en dient zich inmiddels aan. Op woensdag 26 september worden nieuwe rondjes gedraaid in Woerden, waar we te gast zijn bij Station to Station. Op dit moment zijn er drie sprekers bekend. Michel Boer, werkzaam in het po, gaat uitleggen wat het model TPACK inhoudt. Het kan je helpen bij het gebruik van ict in je onderwijs. Frans Droog laat een paar voorbeelden zien van hoe hij ict in zijn vo klassen gebruikt. En op verzoek van de zaal, ‘Roept u maar’, diept hij een of meerdere onderwerpen uit. Ikzelf laat zien hoe ik foto- en videomateriaal inzet bij voorbereiding op, instructie in en reflectie op de praktijklessen. Een mooie gelegenheid om allerlei leuke mensen te ontmoeten en kennis en ideeën op te doen En het kost ook nog niks. Inschrijven kan op de wiki. DOEN!

Uit de school geklapt 14

Ik zou zo graag meer onderwijsdeskundigen in het onderwijs zien in plaats van onderwijskundigen.

Impressionistisch onderwijs

Afgelopen week was ik in de Hermitage Amsterdam voor de tentoonstelling Impressionisme, sensatie en inspiratie. Het fraaie van de tentoonstelling vond ik dat men zichtbaar maakte wat er aan het impressionisme voorafging, wat er tegelijkertijd gebeurde en op welke manier het nieuwe ontwikkelingen initieerde. Het impressionisme in zijn tijd zeg maar. Het zijn tentoonstellingen die ik graag bezoek. Het interessante voor mij is het zichtbaar worden van hoe een stroming zich ontwikkelt in de daarbij horende context. Wat daarbij hielp waren de tijdlijnen die op de tentoonstelling te zien waren, maar die helaas, een misser vind ik, niet in de catalogus opgenomen zijn. Daarop werd zichtbaar wat er zoal in die tijd, zo tussen 1850 en 1900, allemaal gebeurde in Frankrijk. Van de eerste bereikbaarheid van Parijs per trein, via de Frans-Duitse oorlog naar de Dreyfuss-affaire. Daarnaast behoren het impressionisme en aanverwante stromingen tot mijn favorieten. Op de terugweg in de trein, jazz in de oren, alles nog eens overdenkende, moest ik aan het onderwijs denken en bedacht me of impressionistisch onderwijs mogelijk zou zijn of misschien al bestaat. Ik zie in ieder geval veel parallellen met ontwikkelingen in het onderwijs en het ontstaan van het impressionisme.

De impressionisten zetten zich af tegen het toen heersende classicisme: realistisch schilderen, vastgelegde thematiek zoals religieus, mythologie, historie en gladde penseelvoering die leidde tot een haast fotografische maar zielloze weergave. De baasjes van de École des Beaux Arts, een soort ministerie van OC&W en onderwijsinspectie ineen maar dan voor de beeldende kunst, verordonneerde wat kunst was. Ruimte voor iets anders was er niet. Het deed me denken aan de opgeschroefde urennorm, cito-toetsing bij de conceptie en toetsing van taal en rekenen in het mbo waarbij het van geen enkel belang meer is of een automonteur een auto kan repareren of een bakker een brood kan bakken. Goed onderwijs is blijkbaar alleen maar kwantificeerbaar. Het initiatief, de creativiteit, het persoonlijke, het wordt allemaal weggesneden en weggetoetst. De impressionisten benaderden hun werkelijkheid op een andere manier, ze keken op een andere manier en gaven hem ook anders weer. Ze gaven weer wat ze zagen, wat ze meenden te zien en niet wat anderen voorschreven hoe ze de dingen moesten zien. En toen zag ik mijn klas van het afgelopen jaar weer voor me: geen scherp omlijnde massa, geen scherp gebeitelde ontwikkeltrajecten, maar allemaal kleurrijke individuen die zich op hun eigen manier manifesteerden. En waarvan verwacht werd, zowel door hen als door mijn baasjes, dat ik ze naar een diploma zou leiden. De een laat zich vormen door een paar snelle verftoetsen, de ander heeft een wat strakkere lijnvoering nodig. Het Oosterse tweetal had kleur en uitstraling genoeg van zichzelf, maar had veel grondering en steunkleuren nodig. En de toppers? Ik bood ze het doek waarop ze zichzelf konden vereeuwigen. Dit is de omgeving die leerlingen blijkbaar nodig hebben om uit te groeien tot vakman, in mijn geval tot kok. Het dreigt verloren te gaan door de tirannie van de toetsing en de insnoering, de aloude mechanismen van de baasjes die niets snappen van leerlingen en hoe die zich ontwikkelen.

Volgens mij kan het onderwijs wel wat impressionisme gebruiken.

Catalogus tentoonstelling

Humbug

Afwezigheidsmeldingen zouden wat mij betreft afgeschaft moeten worden. Het lijken wel instrumenten om aan te geven hoe belangrijk iemand zichzelf vindt. En wat is de waarde van die meldingen? Tien minuten van je werkplek? Hup, afwezigheidsmelding aan. Nog belangrijker word je natuurlijk als je de melding in een andere taal doet.

Blijkbaar niet goed opgelet bij de lessen Engels.

Het failliet van de leraren met lef

Op 8 mei dit jaar plaatste ik mijn tweede bericht over het gesol met mijn blogpost in de LinkedIn groep van de leraren met lef. Vandaag, 6 weken na dato!, ontving ik de allereerste reactie van de beheerder van de groep, die ook secretaris van de Leraren met lef  is. Of ik de blogpost alsnog in de discussiegroep wilde plaatsen. Ik heb als volgt geantwoord:

Dag Ria,

het enige dat ik wil is dat je met onmiddellijke ingang mijn tekst uit de groep verwijdert.

Paul Laaper

Niet dat ik denk dat dat zal gebeuren, op 6 mei heb ik hetzelfde gemeld in de nog steeds niet geplaatste reactie. En er is tot op de dag van vandaag niets mee gebeurd, behalve genegeerd. En dit vind ik dan vervolgens op de website:

Whoehahaha!!!

Wat mij verbaast is dat er blijkbaar een bestuur is dat weet dat dit aan de hand is en het dus goedkeurt. Je zult maar lid zijn van een club die plagiaat pleegt, censuur pleegt, onfatsoenlijk handelt. En ook nog eens vreselijk traag reageert. Dodelijk voor het imago van een leraar. Failliet dus.

Kenniscarrousel

Het futuristische eLlab van Innofun in Breda was het toneel voor inspirerende onderwijsverhalen. Lente in het onderwijs organiseert door het land heen kenniscarrousels die tot doel hebben ervaringen uit te wisselen over het gebruik van ict in het onderwijs. Wat glashelder begint te worden is dat het gebruik van ict in het onderwijs niet meer beperkt kan worden tot ict in de klas, maar dat het onontkoombaar is dat het om ict bij het binnen- en buitenschoolse leren gaat. Het gebruik van sociale media is daarbij een voorwaarde. Zo’n 35 mensen uit po, vo, mbo en hbo verzamelden zich gisteren om te luisteren naar en te genieten van de ervaringen van vier sprekers.

@Fish3Chips liet in duizelingwekkende vaart zien op welke manier hij in zijn lessen Engels gebruik maakt van ict en vooral Twitter. Reminders voor toetsen, cijfers, uitleg, opdrachten e.d. buiten de les. Binnen de les gebruikt Gijs o.a. Twitter voor het overhoren van idioom, grammatica uitleg en opdrachten en korte schrijfopdrachten. De resultaten die de leerlingen insturen worden allemaal zichtbaar op het digibord. Opvallende uitspraak: met sociale media kun je in de klas differentiëren.

@meesterralph weidde uit over het belang van ict in het po: de leerlingen moeten basisvaardigheden leren en leren hoe ze om moeten gaan met middelen en programma’s, mediawijsheid dus. Hij liet een prachtig filmpje zien dat gemaakt is door een jongetje van 10-11. Die heeft in Paint 162 tekeningen gemaakt en die vervolgens met behulp van een programma tot een animatie gesmeed: De kringloop van water. Opvallende uitspraak: we moeten de kinderen helpen van analoog naar digitaal te gaan.

@Sjaboepaan nam ons mee door een woud van programma’s waar je geen account voor aan hoeft te maken. Hij was het zat, en waarschijnlijk de kinderen met hem, om iedere keer de drempel van een account aanmaken te moeten nemen. Hij liet zien op welke manier leerlingen aan de gang gingen om zelfstandig maar ook samen te werken. Erwin vindt het belangrijk dat leerlingen zelf dingen kunnen construeren. Opvallende uitspraak: leerlingen gaan en kunnen zelf keuzes maken én bedenken.

@warempel is de bedenker van een ict-project dat ze uitgevoerd heeft in haar groep 7-8. Om de lessen aardrijkskunde en grote steden wat aantrekkelijker te maken, bedacht ze Reisbureau Beartravel dat reisadviezen moest geven aan consumenten die een bepaald stad wilden bezoeken. De leerlingen waren degenen die de adviezen opstelden over reis en verblijf, maar ook ontspanningsmogelijkheden. Juf Tessa heeft met het project de derde prijs gewonnen in de wereldfinale van het Innovative Education Forum. Geweldige prestatie! Ze liet ook zien waar ze nu mee bezig is: een project rond de Transsiberië express. Opvallende uitspraak: ik ben een Apple gelovige.

De presentatie met de vele toepassingen van @Fish3Chips vind je hier, die van @meesterralph hier, die van @Sjaboepaan hier en die van @warempel hier. De websites van de sprekers is te bereiken via hun twitteraccount of op de wiki van Lente in het onderwijs.

Resultaat van de avond: de vier sprekers kregen de eretitel Onderwijziger, een aantal Twittercontacten in levende lijve ontmoet, nieuwe contacten opgedaan en geen gelegenheid genomen om het eLab van Innofun te ontdekken. Al met al een avond met heel veel voorbeelden om het onderwijs aantrekkelijker, boeiender, uitdagender en efficiënter te maken voor zowel leerling als leraar.

Volgende kenniscarrousel is in het najaar en wordt in het midden van het land gehouden.